İSTANBUL -
Sağlıklı bir yaşam sürmek için vitaminleri es
geçmememiz gerekir. Özellikle mevsim
dönümlerinde vitaminlerin hayatımızdaki önemi
birkez daha artar. Tükettiğimiz besinlerde,
özellikle taze sebze ve meyvelerde günük vitamin
ihtiyacımızı karşılamamıza yetecek kadar vitamin
bulunur.
Aslında basit
anlamıyla vitaminler, normal yaşamımızı
sürdürebilmemiz için gerekli olan, yiyecekler
içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı
bileşiklerdir. Vücut fonksiyonunun düzenlenmesinde
ve devamlılığında önemli rol oynarlar. Yağda ve suda
eriyenler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Yağda
eriyenler A - D - E - K vücutta depolandığı için
hergün almaya gerek yoktur. Suda eriyenler B - C ise
depolanmazlar, fazlası dışarı atılır.
Vücudumuza hergün yeteri kadar vitamin alamazsak,
kendimizi yorgun, halsiz ve bitkin hissederiz.
Ayrıca bağışıklık sistemimizde meydana gelebilecek
güçsüzlükler, hastalıklara karşı daha da savunmasız
bir hale gelmemize neden olabilirler. Tükettiğimiz
besinlerde, özellikle taze sebze ve meyvelerde günük
vitamin ihtiyacımızı karşılamamıza yetecek kadar
vitamin bulunur. Ancak besinlerdeki vitaminler, kimi
zaman yanlış pişirme, kimi zaman da yanlış muhafaza
yöntemleri nedeniyle kayba uğrar. Vitamin
kalıplarını önlemek için, besinleri uzun süre
pişirmemeye, pişirdikten sonra fazla bekletmeden
tüketmeye özen göstermemiz gerekir.
Besinlerde bulunan doğal vitaminlerin dışında,
sentetik yoldan labratuvarlarda üretilen vitaminler
olduğunu da biliyoruz. Ancak, besinlerden alman
doğal vitaminler labratuvarlarda alınan sentetik
vitaminlerden her zaman daha güçlüdür, bu nedenle
de, vitaminlerin doğal yollardan alınmasında fayda
vardır.
Hangi vitamin hangi besinde bulunur?
A
VİTAMİNİ
Çocukların büyümesine yardımcı olur. Yangılara karşı
bedenin direncini sağlar. Gözü korur, besler ve iyi
çalışmasını güvence altına alır. Bulunduğu
besinlerden bazıları şöyledir:
Süt, koyun eti, yumurta, balık, dana eti, tavuk eti
ve av hayvanlarının eti, kuşkonmaz, patlıcan,
tereyağı, havuç, kereviz, lahana, karnıbahar, hurma,
ıspanak, ekmek, hamurişleri, çilek, taze fasulye,
mercimek, kavu, şalgam, portakal, greyfurt, maydanoz,
armut, elma, patates ve domates.
B(1)
VİTAMİNİ
Gelişmeyi sağlar, sindirimi kolaylaştırır. Meyve
şekerlerinin özümlenmesine yardımcı olur. Salgı
bezlerinin faaliyetini arttırır. Şu besinlerde
bulunur:
Süt, taze sebzeler, mercimek, bira mayası, koyun eti,
fındık, ceviz, yumurta, portakal, ekmek, hamurişleri,
nohut, balık, dana eti, kepek, sakatat, kuzu eti,
sığır eti, muz, havuç, kestane, lahana, karnıbahar,
un.
B(2)
VİTAMİNİ
Şekerin özümlenmesini sağlar. Sinir sistemini düzene
sokar. Solunum sisteminin çalışmasına yardımcı olur.
Şu besinlerde bulunur:
Süt, peynir, taze ve kuru sebzeler, bira mayası,
koyun eti, yumurta, ceviz, fındık, ekmek, balık,
patates, dana eti, salatalık, sakatat, badem, sığır
eti, un.
B(6)
VİTAMİNİ
Dokuların yenileşmesini sağlar. Karaciğerin dostudur.
Sinir sistemini düzene sokar. Cildin parlaklığı ve
gerginliğini sağlar. Şu besinlerde bulunur:
Et, süt, bira mayası, koyun eti, yumurta, portakal,
armut, nohut, dana eti, yeşil salatalıklar, muz,
lahana, ıspanak, karaciğer, ekmek, hamurişleri, taze
ve kuru fasulye.
C
VİTAMİNİ
Kemiklerin ve dişlerin gelişmesini sağlar. Büyümeye
ve gelişmeye yardımcı olur. Kanı zehirlerden
temizler. Tansiyonu düşürür. Kandaki şeker miktarını
azaltır. Böbreküstü bezlerinin çalışmasını
arttırarak erkeğin erkeklik gücünü sürdürmesini
sağlar. Organizmayı grip, nezle gibi hastalıklara
karşı dirençli kılar.
D
VİTAMİNİ
Kemikleşmeyi sağlar. Kandaki fosfor ve kalsiyum
miktarını yükseltir. Şu besinlerde bulunur:
Sucuk, balık ve su ürünleri, tereyağı, peynir,
istiridye, süt.
E
VİTAMİNİ
Vücudumuz için hayati önem taşıyan E vitamini yağda
eriyen vitamin türlerindendir. Iısıya ve yoğun
pişirmeye karşı dayanıklı bir yapı sergiler. Göz
sağlığı için hayati önem taşır. Retina gelişimi için
önemli bir oynar. Katarak yapıcı etkilere karşı
önemli bir koruyucu biridir. Vücuda alınan ağır
metaller, zehirli bileşikler, radyasyon ve bazı
ilaçların yarattığı toksinlere karşı koruma sağlar.
Virüslerden kaynaklanan hastalıklara karşı vücudun
direncini yükseltir. Bağışıklık sistemi için önemli
vitaminlerden biridir. Yapılan araştırmalar E
vitamininin yaşlanmaya bağlı hafıza kayıplarının
önlenmesinde olumlu etkisi olduğunu kanıtlamıştır.
Ayrıca yaşlanmaya karşı koruyucu etkisi de bulunur.
Toksin maddelerin vücutta yarattığı tahribatı da
azalttığı ortaya çıkmıştır. Kırmızı kan hücrelerinin
sağlıklı gelişimi ve çoğalması için gereklidir.
Kalbe yararlı olan HDL kolesterol oranını yükseltip,
zararlı olan LDL kolesterolünü azaltır. Kandaki
kolesterol oranını dengeye sokar. Kaslar ve cilt
sağlığı için de önemli bir vitamindir. Hava
kirliliğinden dolayı akciğerde ve ağızda oluşan
olumsuz etkiyi azaltır. Kalp krizine, kansere,
Alzheimere, katarakta karşı koruyuculuğu olduğu
üzerinde ciddi veriler toplansa da, henüz bu
konudaki yararlan kanıtlanmamıştır.
Buğday, pirinç, mısır, darı, çavdar, marul, soya,
yerfıstığı, kabak çekirdeği, badem, susam, ceviz,
zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısırözü yağı, pamukyağı
ve yeşil sebzelerde bol miktarda bulunur. |